تبلیغات
استاد سید هادی حمیدی

استاد سید هادی حمیدی
معرفی آثار محبوبترین و پرآوازه‌ترین خواننده تالش  
قالب وبلاگ
موسیقی تالش در شاندرمن * +
* این مقاله در «ویژه‌نامه شاندرمن» صفحات 18 و 19 با همکاری ماهنامه تالش اسفند 1388 به چاپ رسیده است.

+
ایشان شاگرد استاد فریدون پوررضا و استاد نوربخش و استاد مهدی فلاح بوده و به هفت دستگاه موسیقی اصیل ایرانی مسلط می‌باشد. چند ماهی است که به کلاس استاد صدیق نیز راه یافته‌اند.

منبع: این مقاله در ویژه شاندرمن 1 با همکاری ماهنامه تالش به ضمیمه شماره 48 آن نشریه به کوشش سید مومن منفرد و ابراهیم قلی پور در اسفند 1388 به چاپ رسیده است

آیا تا به حال فكر کرده‌اید كه بشر ابتدا قادر به آواز خواندن بوده است یا تكلّم؟ اگر بشر مدت‌ها قبل از تكلّم قادر به آواز خواندن بوده است بنابراین «آواز» شرط پیدایش كلام و زبان است. (نظریه لیوینگیستون)؛ و اگر بپذیریم زبان و موسیقی از دو قوّه ذاتی متمایز پدید آمده‌اند به عقیده (نادل) می‌رسیم كه می‌گوید: موسیقی نوعی زبان ماوراء طبیعی و خارق‌العاده است كه در یك مسیر انتقالی كه در آن تجربه عاطفی به بیان هنری تبدیل می‌شود به زبان گفتاری اضافه شده و به آن غنا بخشیده است (شكرالهی، 1384، ص 21 و 22).


موسیقی تالش مبیّن یكی از کهن‌ترین و بکرترین گنجینه های فرهنگی ایران می‌باشد. موسیقی تالش مجموعه ای كامل و برخوردار از هویت مستقل است. یعنی از همه اركان و اجزاء ساختاری و ویژگی‌های درونی و بیرونی بهره‌مند می‌باشد. مثل یك تمدن ریشه و تنه و شاخ و برگ خاص دارد و بر شالوده و منشأای واحد استوار است. موسیقی‌ای است نشأت‌گرفته از شرایط معیشتی، خلقیات و اوضاع طبیعی محیط زندگی پدیدآورندگانش و برای هیچ‌یک از اجزاء و عناصرش تاریخچه ای نمی‌توان تعیین كرد همچون رودخانه ای جاری از عرصه دور و دراز تاریخ تا زمان حال جریان یافته است. این موسیقی پژواك غم‌ها و شادی‌ها و شکست‌ها و پیروزی‌ها و حسرت و آرزوهای یك قوم بزرگ و کهن ایرانی است (عبدلی، 1385، ص 18).

 البته اینها همه برمی‌گردد به پیشینه تاریخی و فرهنگی این قوم بزرگ كه اولاً این قوم كهن از ساكنان اصلی این سرزمین قبل از ورود آریایی‌ها به فلات ایران بوده‌اند و ثانیاً باستان‌شناسان با یافتن آثار متعدّد در مناطق مختلف تالش نشین (مریان ونوئه دی و تالش شمالی) وجود تمدن تالش را در عصر آهن و حتی قبل از آن را به اثبات رسانده‌اند.

 امّا موسیقی تالش با لالائی‌ها، نغمه‌ها، آوازها و زمزمه‌های مادری كه برای بچه‌اش با تمام عشق و وجود در هنگام جنباندن گهواره می‌خواند تا فرزندش در آرامش چشمانش را ببندد و بخوابد شروع می‌شود. طوری كه فرزند تالش تا زمانی كه قادر به تكلِّم نیست این آواهای اصیل و ماندنی را موقع خواب و یا بیداری زمزمه می‌کند و بدین ترتیب موسیقی تالش در ذهنش نقش می‌بندد و تبدیل به یك خاطره می‌گردد.

 موسیقی تالش از لحاظ ملودی و ریتم از موسیقی گیلان متفاوت است (عبدلی، 1385، ص 18) و نه تنها در قالب دستگاه شور بلكه در دستگاه سه گاه، آواز ابوعطا، آواز افشاری، آواز دشتی و شوشتری نیز اجراء می‌گردد.


تقسیم بندی انواع موسیقی تالش


موسیقی تالش در شاندرمن * +
* این مقاله در «ویژه‌نامه شاندرمن» صفحات 18 و 19 با همکاری ماهنامه تالش اسفند 1388 به چاپ رسیده است.

+
ایشان شاگرد استاد فریدون پوررضا و استاد نوربخش و استاد مهدی فلاح بوده و به هفت دستگاه موسیقی اصیل ایرانی مسلط می‌باشد. چند ماهی است که به کلاس استاد صدیق نیز راه یافته‌اند.

منبع: این مقاله در ویژه شاندرمن 1 با همکاری ماهنامه تالش به ضمیمه شماره 48 آن نشریه به کوشش سید مومن منفرد و ابراهیم قلی پور در اسفند 1388 به چاپ رسیده است

آیا تا به حال فكر کرده‌اید كه بشر ابتدا قادر به آواز خواندن بوده است یا تكلّم؟ اگر بشر مدت‌ها قبل از تكلّم قادر به آواز خواندن بوده است بنابراین «آواز» شرط پیدایش كلام و زبان است. (نظریه لیوینگیستون)؛ و اگر بپذیریم زبان و موسیقی از دو قوّه ذاتی متمایز پدید آمده‌اند به عقیده (نادل) می‌رسیم كه می‌گوید: موسیقی نوعی زبان ماوراء طبیعی و خارق‌العاده است كه در یك مسیر انتقالی كه در آن تجربه عاطفی به بیان هنری تبدیل می‌شود به زبان گفتاری اضافه شده و به آن غنا بخشیده است (شكرالهی، 1384، ص 21 و 22).


موسیقی تالش مبیّن یكی از کهن‌ترین و بکرترین گنجینه های فرهنگی ایران می‌باشد. موسیقی تالش مجموعه ای كامل و برخوردار از هویت مستقل است. یعنی از همه اركان و اجزاء ساختاری و ویژگی‌های درونی و بیرونی بهره‌مند می‌باشد. مثل یك تمدن ریشه و تنه و شاخ و برگ خاص دارد و بر شالوده و منشأای واحد استوار است. موسیقی‌ای است نشأت‌گرفته از شرایط معیشتی، خلقیات و اوضاع طبیعی محیط زندگی پدیدآورندگانش و برای هیچ‌یک از اجزاء و عناصرش تاریخچه ای نمی‌توان تعیین كرد همچون رودخانه ای جاری از عرصه دور و دراز تاریخ تا زمان حال جریان یافته است. این موسیقی پژواك غم‌ها و شادی‌ها و شکست‌ها و پیروزی‌ها و حسرت و آرزوهای یك قوم بزرگ و کهن ایرانی است (عبدلی، 1385، ص 18).

 البته اینها همه برمی‌گردد به پیشینه تاریخی و فرهنگی این قوم بزرگ كه اولاً این قوم كهن از ساكنان اصلی این سرزمین قبل از ورود آریایی‌ها به فلات ایران بوده‌اند و ثانیاً باستان‌شناسان با یافتن آثار متعدّد در مناطق مختلف تالش نشین (مریان ونوئه دی و تالش شمالی) وجود تمدن تالش را در عصر آهن و حتی قبل از آن را به اثبات رسانده‌اند.

 امّا موسیقی تالش با لالائی‌ها، نغمه‌ها، آوازها و زمزمه‌های مادری كه برای بچه‌اش با تمام عشق و وجود در هنگام جنباندن گهواره می‌خواند تا فرزندش در آرامش چشمانش را ببندد و بخوابد شروع می‌شود. طوری كه فرزند تالش تا زمانی كه قادر به تكلِّم نیست این آواهای اصیل و ماندنی را موقع خواب و یا بیداری زمزمه می‌کند و بدین ترتیب موسیقی تالش در ذهنش نقش می‌بندد و تبدیل به یك خاطره می‌گردد.

 موسیقی تالش از لحاظ ملودی و ریتم از موسیقی گیلان متفاوت است (عبدلی، 1385، ص 18) و نه تنها در قالب دستگاه شور بلكه در دستگاه سه گاه، آواز ابوعطا، آواز افشاری، آواز دشتی و شوشتری نیز اجراء می‌گردد.


تقسیم بندی انواع موسیقی تالش


1. دستون‌ها یا تالشیَ هوا


 دستون از نظر لغوی (دستان) پارسی است كه در فرهنگ‌ها، نغمه، افسانه، و آواز معنا شده‌است (كاظمی، 1380، ص 107). آواز تالشی (دستون) مبتنی بر فرم دوبیتی و دارای متر آزاد است و در دانگ بالا خوانده‌می‌شود. استاد محمد رنجبرمعاف نوازنده تار و سه‌تار می‌گوید: «دستان های تالشی كه از اوج شروع می‌شوند نوعی بیان توانمندی و در حقیقت فریاد اعتراضی است كه در فرود آن شكیبایی و بردباری ایّوب‌وار را توصیه می‌کند.» (رنجبر،1388، ص 17).

 دستون‌ها در هر نقطه ای از تالش به دلیل نحوه زندگی و نگرش معیشتی، فرهنگی و تفاوت گویش‌ها، شرایط جغرافیایی و... مردم آن دیار، دارای رنگ، حس و حال ویژه‌ای هستند كه تفاوت‌های ملودیك و به عبارتی سبک‌های مختلف دستون های تالشی را موجب شده است كه مهم‌ترین و شاخص‌ترین آنها عبارتند از:

الف- دستون شاندرمنی: دارای شیوه ای خاص و ویژه در موسیقی تالشی‌اند.

ب- دستون ماسالی: دارای شیوه ای ویژه در موسیقی تالشی‌اند.

ج- دستون تالش دولایی: شیوه ای خاص و متفاوت در دستون دارند كه ناشی از اثرات عرفانی مذهبی برادران اهل تسنّن همان مناطق و كردستان به علّت مراودت آنها با همدیگر و دراویش نقشبندیه می‌باشند.

د- دستون اسالمی: شیوه‌ای خاص و متفاوت در دستون دارند كه ناشی از اثرات عرفانی مذهبی برادران اهل تسنّن و دراویش نقشبندیه می‌باشند.

ه- دستون كرگانرودی: دارای شیوه مشخّصی می‌باشند ولی به علّت نفوذ زبان و متعاقباً موسیقی تركی در این منطقه به خصوص در مناطق شهرنشین حفظ، ادامه و ثبات این سبك در آینده بسیار مشکل خواهد بود.

2. ترانه‌ها (تصنیف‌ها)

 این قسمت از موسیقی تالش در واقع ترانه‌ها، نغمات و ریزمقام‌های آوازی و سازی با كلام و بدون كلام با توجّه به تنوّع چشمگیر از نظر كمّی در سرتاسر تالش از لحاظ مضامین و الحان به گروه‌های زیر تقسیم می‌گردند كه عبارتند از:

الف- نغمه های رزمی و حماسی: این گروه ترانه‌ها به داستان و یا روایتی از سرگذشت یك پهلوان نامی اشاره دارد كه نمادی از ارزش‌های مثبت اخلاقی و انسانی را یادآوری می‌کند مثل لدوبه (محمود به)، گنزون گره و ... (كاظمی، 1380، ص 108).

ب- نغمه های كار : نغمات و الحانی كه در موقع كار در منازل و یا محل كار در مزارع معمولاً توسط زنان به صورت فردی و یا دسته جمعی اجراء می‌گردد. مثل آمان ها لیله، کاره بشیمون ننه (كاظمی، 1380، ص109)

ج- نغمه های مذهبی و عارفانه: این نغمات توسط دراویش پیرو طریقه قادریه و نقشبندیه در اعیاد و مراسم مذهبی و معمولاً به شكل گروهی به وسیله صوفیان خانقاه (اهل تسنّن) اجراء می‌گردد. مثل بابا طاهری، مولودنامه و زیارت نامه (كاظمی،1380، ص 109).

د- نغمات بزمی: این نغمه‌ها در مراسم عروسی و شادمانی‌ها اجراء می‌گردد مثل بندون بندون، مبارك با (كاظمی،1380، ص 110).

3. هواها (پرده‌ها) یا نغمه های سازی بدون كلام

 چنین می‌توان گفت كه هواها یا پرده‌ها در واقع تصوّر، برداشت و به نمایش گذاشتن ادراك یك نوازنده نی (لَلَه) و یا دیگر سازهای رایج در تالش از مضامین مختلف رزمی، بزمی، ورزاجنگ‌ها، کیشتیه پرده، پاییزه پرده و... و حتّی دستون های مختلف می‌باشد كه فی‌البداهه و یا در اثر تمرینات زیاد ساخته و تثبیت گردیده است؛ و به اعتقاد بنده شاید علّت خلق و ساخته شدن هواها یا پرده‌ها در موسیقی تالش در گذشته روایتی به بیش از یكصد پرده و هوا بوده است را در عشق و توانمندی نوازندگان سازهای رایج در تالش می‌دانم كه هنگام نواختن، ساز را عضوی از خود می‌دانستند و عاشقانه وبی‌مهابا در فكر ساختن قطعات جدید وجدید تر و یا به عبارتی تصاویر فكری و ذهنی خود از مضامین مختلف را با ساز دل وبا تمام وجود می‌نواختند كه به قول استاد بهبود اف هرگاه ماهیان دریای خزر تمام شدنی باشند نغمه‌ها و ترانه های تالشی نیز تمام می‌شوند. امّا الان اینطور نیست ولی دیر هم نیست چرا كه به قول شاعر می‌فرماید:هر كسی كو دور ماند از اصل خویش/ بازجوید روزگار وصل خویش


سازهای رایج در تالش


تالشان نیز مانند سایر اقوام متناسب با موسیقی خود از آلات موسیقی خاصّ خودشان استفاده می‌كنند كه عبارتند از: لَلَه (نی هفت بند) لبك (نی لبك) تنبوره (تنبور) دیاره (دف یا دپ) ـ زینج (سنج) ـ طبل لگوتی. لازم به ذكر است كه چهار ساز آخری ذكر شده جزء سازهای كوبه‌ای‌اند. (عبدلی،1385، ص 20). و در ضمن سه ساز آخر فقط در تالش شمالی متداول است. امّا صحبت در مورد موسیقی قوم بزرگ تالش در شاندرمن كاری بس دشوار است چون موسیقی حسی است و گنجاندن حس و حال در كلام مشكل است امّا نگارنده با توجّه به تحقیقات و مطالعه در مورد موسیقی تالش مطالبی را به قلم می‌آورم كه امیدوارم از عهده این مهم برآمده باشم


ویژگی دستون سبك شاندرمنی


آ. استفاده از تحریر (وَ) از لب‌ها در فواصل مختلف به خصوص در زمان فرود دستون جهت كنترل صدا، پایین آوردن صدا (انتقال به پرده یا نت پایین‌تر) و كوتاه كردن متر دستون

ب. استفاده از تحریرهای تك سیلابی و چند سیلابی حنجره. البته این تحریرها خاصّ اند

ج. استفاده از تحریرهای بینی

د. استفاده از تحریرهای تركیبی حنجره، بینی و لب‌ها كه خیلی زیباست.

ه. استفاده از لرزش لب‌ها، ایجاد همخوان های سایشی، صدور هجای خاص مثل بَلَه جان، وَرَه جان، کیجَه جان، دادمَه بیداد، بمرم ته بِه ته و ...

ز. میزان کشش‌ها، تحریر و نوع تحریرها، در این سبك نسبت به سبک‌های دیگر بیشتر است

ح. احساس خواننده در اجرای دستون های سبك تالشی ستودنی و غیر قابل وصف است و نغمات و الحان با معنا و محتوای شعر مطابقت دارد كه بسیار عارفانه بوده و به انسان آرامش می‌دهد.

ط. شروع دستون شاندرمنی با دانگ بالاست از آنجایی که هر دستون یك فراز و یک فرود (نشیب) دارد مورد بررسی قرار می‌دهیم:

 فراز اول: در این فراز از نت اولی كه خواننده بنا به توانایی صوتی خود آغاز می‌کند بلافاصله بدون درنگ با ادای اولین حرف یا كلمه با پرش به نت دوم، سوم، چهارم و بعضی اوقات به نت پنجم (صدای زیرتر) منتقل می‌گردد.

 فرود اول: پس از عبور از نت‌هایی كه در فراز اول به آنها منتقل شده است با سیر نزولی معمولاً بر روی نتی كه دستون را در فراز اول آغاز نموده است توقّف كرده و می‌ایستد طوری كه می‌توان گفت نت آغاز و ایست در فراز و فرود اول معمولاً یكی است.

 فراز دوم: در این فراز خواننده یا از نت آغاز فراز اول و یا یك پرده بالاتر از آن شروع به خواندن می‌کند و حداقل با جهش و پرش به چند پرده بالاتر منتقل می‌گردد (مثل فراز اول).

 فرود دوم: خواننده ضمن گذر از 5 یا 6 نت (بم‌تر) با استفاده از تحریرها و تزئینات تالشی پایین‌تر آمده و توقّف می‌کند (ایست).

 مطلب مهم و گفتنی این كه نت ایست فرود دوم 3 یا 4 پرده (نت) نسبت به فرود اول پایین‌تر است (بم‌تر) که با این تكنیك خواننده فضایی برای خود ایجاد می‌کند كه با یك اكتاوی كه از نظر صوتی پایین آمده بتواند در ادامه دستون را در پرده های پایین‌تر نیز (جهت تنوع استفاده از پرده های مختلف صوتی و استراخت تارهای صوتی) اجراء كند و متعاقباً به راحتی بتواند مجدّداً به پرده های بالاتر منتقل شود. لازم به ذكر است این نتایج حاصل از مقایسه دقیق دستون های اساتید بزرگ وبی مانند در سبك شاندرمنی و تالش دولایی (استاد سید هادی حمیدی و استاد قسمت خانی) بدست آمده است. جالب اینجاست این دو خواننده شهیر تالش با صدای چپ كوك خود نت‌هایی را اجراء می‌کنند كه خیلی نزدیك به هم می‌باشد یعنی نت‌های فراز و فرودشان خیلی نزدیك و حتی در خیلی از موارد منطبق بر هم می‌باشد؛ و من به شخصه معتقدم این تكنیك آوازی مختص تالشان است. این فراز و فرودهای آنی برگرفته از طبیعت بكر و دست نخورده تالشان قدیم است چرا كه به خاطر گذران معیشت مجبور بودند گاهی بر فراز کوه‌ها و گاهی بر نشیب دشت‌ها مأوا بگیرند.

 از خوانندگان تالشی در شاندرمن می‌توان استاد سید هادی حمیدی، شادروان گل احمد رمضانی اهل اولم، سید حسن حمیدی، سید جبار حمیدی، عزیز قلی پور، شادروان عادل قلی پور، کامل قلی پور، نعیم موظف، بنان امیدی، غفار كشاورز و... را نام برد.


مختصری درباره استاد سید هادی حمیدی

ایشان در سال 1332 در شیخ‌نشین شاندرمن به دنیا آمد.خوانندگی در خانواده حمیدی در شاندرمن موروثی است چون ایشان از داشتن نعمت پدری چون سید حسن حمیدی، مادر، عمّه، عمویش سید جبار حمیدی و ... برخوردار بوده است كه اینان ضمن این كه از حاملان و راویان صدیق آهنگ ها و نغمات اصیل و قدیمی تالش بوده‌اند از صدای بسیار دلنشین و خاص برخوردارند و هر یك از دیگری زیباتر می خوانند در هر فرصتی كه در كنار هم بودند می خواندند و سید هادی حمیدی از همان اوان كودكی در محضر این هنرمندان بی‌نام ونشان كه در كمتر خانواده‌ای یافت می شود تلمّذ كرد وشروع به خواندن نمود و با توجّه به صدای بسیار زیبا، پرطنین، خاص و منحصر به فرد و چپ‌كوكی كه داشت مورد تشویق همه قرار گرفت و از طرفی هوش و ذكاوت موسیقایی بالایی كه داشت موجب شد بندها و محدودیت ها را كنار بزند و با اجرای دستون ها و ترانه‌های تالشی صدایش در گوش مردم عزیز تالش طنین انداز شد تا این كه آشنایی ایشان با دكتر علی عبدلی (محقق ونویسنده بزرگ تالش كه تا الان نیز تالش خیلی به ایشان مدیون است) و استاد فریدون پوررضا خواننده معروف گیلان و معرفی به رادیو گیلان و مهمتر این كه استاد بزرگ موسیقی ایران استاد علیزاده در كاست آوای مهر برای آهنگ‌سازی زلزله‌زدگان رودبار به اتفاق گروه موسیقی  استراسبورگ از بین خوانندگان گیلان فقط از صدای بی نظیر  سید هادی حمیدی استفاده نمودند و به عنوان یك اثر ملّی در ایران و سایر كشورها معرفی گردید و دنیا صدای تالش را شنید. بعد از آن كار ونگاونگ و سیاریحون با آهنگسازان بزرگ ایران چون استاد فریدون شهبازیان ومسعودجاهد توفیقی بس بزرگ است كه شامل  حال آقای حمیدی گردید. استاد حمیدی جزء معدود كسانی است كه طی ممارست، تفكّر، اندیشه و یك روند تدریجی با تلاشی شبانه‌روزی سالها عمرش را در راه اعتلای موسیقی (دستون‌ها و ترانه‌های تالش) تالش گذاشت كه به چند نمونه از خصوصیات آوازی ایشان در ذیل می‌پردازیم: اولاً با ابداع تحریرهای زیبا و بی‌نظیر و تركیبی، تكنیك‌های دستون تالشی را بالا برد و با تغییر و تحوّلی كه در اجرای دستون تالشی ایجاد نموده است شنونده را محو و مجذوب اجرای خود می‌كند به حدّی كه انسان از شنیدنش از خود بی‌خود شده و خسته نمی شود كه نمونه‌اش دستون «خیفه امه بشم دنیا بمونو» است كه هر سال از شبكه یك سراسری ایران پخش می‌شود .       

 باید به جرأت بگویم استاد جزء معدود خوانندگانی است كه هم در دستون و هم در ترانه‌های تالشی  تبحّر فوق‌العاده ای دارد و به بهترین و زیباترین وجه و با تمام وجود می‌خواند. استاد حمیدی عاشق و شیدای خواندن تالشی است همیشه در حال زمزمه و نوآوری است، كمتر كسی می تواند این استاد بی‌بدیل و به عبارتی شجریان تالش را درك نماید. نوارهای كاست خصوصی كه در ییلاقات اجراء نموده است خیلی عجیب و غیر قابل وصف است. از صدای استاد، احساس استاد، نوآوری و خلّاقیت فی‌البداهه استاد مثل «سلْمه ویه نازَ ویه» هر چقدر بگویم كم است. خدا می‌داند مطالبی را كه عنوان نموده‌ام داستان نیست زیرا نغمات، ملودی‌های تالشی‌ای را كه از سینه استاد برمی‌آید تمام‌شدنی نیست. باید بنشینی و استاد بخواند تا دریایی از موسیقی تالشی را كه در سینه اوست را بشنویم و بگوییم چقدر غفلت بخاطر عدم حمایت مالی برای ارائه كار جدید و هزار افسوس كه قدر این صدف و گوهر گرانبها را نمی‌دانیم.!!؟؟


نوازندگان شاندرمن

1 ـ شادروان استاد هدایت پورجوادی
ایشان در سال 1314 در برگه‌سرای شاندرمن به دنیا آمد نواختن لَلَه را از عموی خود فرا گرفت و در جوانی سازهای رایج در منطقه (لَلَه، تمبوره، لبك و سرنا) را آموخت اما در سال‌های اخیر بیشتر به جهت لَلَه و لبك زیبایی كه می‌نواخت از جایگاه ویژه ای در میان هنرمندان تالش برخوردار بود. استاد به سبك ()شاندرمنیَ هوالَلَه می‌نواخت و عاشق موسیقی بود. می‌گفت:(اگر شبی دو ساعت لَلَه نزنم خوابم نمی‌برد).استاد پورجوادی بیش از 15 سال در جشنواره های مقامی سراسر كشور شركت داشته‌اند. جشنواره های :موسیقی كرمان، موسیقی فجر، نی نوازان تالش و بسیاری از برنامه‌ها شاهد اجرای زنده و زیبای لَلَه استاد بوده‌اند. صدای لَلَه استاد را در 6 كاست موسیقی گیلان و تالش انجمن موسیقی ایران كه به همت آقایان دكتر علی عبدلی، نصری اشرفی و فریدون پوررضا و موسیقی تالش به وسیله آرمین فریدی گردآوری و به وسیله موسسه ماهور شماره 4 منتشر شده است می‌توان شنید. (كیجه پرده ویژه همایش موسیقی تالش در رضوانشهر،1383، ص 10)

خصوصیات شیوه ای استاد كه مختص شاندرمن است عبارتند از حجم بسیار زیاد صدای نی، قدرت بسیار زیاد دمیدن، نفس برگردان با تكنیكی منحصر به فرد كه به صورت ممتد وبا فاصله زمانی بسیار كم انجام می‌شود و نغمه در التهاب گرداندن نفس است. حجم زیاد صدا و دم زیاد، این حالت را ایجاد می‌کند. تعلیق ملودی در سه صدای بم، اوج و زیر، صدای گرم و وسعت نفس و... از ویژگی‌های دیگر این شیوه است. (فریدی،1384، ص 24) استاد پورجوادی در زمستان 1383 چشم از جهان بست و هزاران حیف كه این درّ گران بها را بی آنكه بشناسیم از دست دادیم. محمد آشوری شاعر توانمند شاندرمن در سوگ استاد می‌سراید: یك عمر برای خاكیان ساز زدی /از عمق وجود و روح و جان ساز زدی /یك عمر گذشت عقل جن هم نرسید/با درد درون برای نان ساز زدی

2 ـ استاد قربانعلی رضایی
 ایشان در سال 1261 در روستای پنگاپشت وزمتر شاندرمن به دنیا آمد. وی بزرگترین تنبورساز تاریخ تالش است و با توجه به شغلش (نجاری) در تنبور نوازی نیز دستی داشت. قربانعلی رضایی را در اواخر عمر آرمین فریدی محقق موسیقی تالش پیدا كرد و لازم به ذکر است كه شاندرمن یكی از مهم‌ترین مراكز نواختن تنبور بوده است. در ضمن پدرش نیز تا حدودی با ساختن و نواختن تنبور آشنایی داشت.

 3  ـ استاد حجت اسدزاده
ایشان در سال 1308 در بایه‌زاد محله شیخ‌نشین شاندرمن به دنیا آمد. او از آخرین تنبور نوازان بازمانده از نسل گذشته تالش می‌باشد و از 15 سالگی تا حال تنبور می‌نوازد؛ و سالها تنها مونس و همدم او تنبور بوده است. در حال حاضر حجت اسدزاده یكی از تنها منابع ما در مورد تنبور است كه می‌تواند هوای تالشی، شتر زنگی، گیل پهلوی، هیار هیار و...را با تنبور بنوازد و ضمناً تنبور نوازی در خانواده ایشان از دیر باز وجود داشته است. از دیگر تنبورنوازان در شاندرمن می‌توان به مرحوم گلعلی رویان، مرحوم غضنفر رضایی، عزت امیراحمدی، مرحوم جهانبخش شكری دخت اولم، مشهدی رضا اسدزاده، سعادت قلی امیراحمدی، مرحوم كدخدا قلی معاف، احمد عاشقی، مرحوم بزرگزاده، خوانین رحیمی و... را نام برد. (فریدی،1381،97).

 4  ـ شكور شعبانی
ایشان درسیاهمرد شاندرمن به دنیا آمد و بسیاری از هواهای تالشی را در سینه دارد ویكی از نی نوازان قهار تالش در شاندرمن می‌باشد. وی زندگی خود را از راه دامداری و کشاورزی می‌گذراند. در بسیاری از جشنواره‌ها از جمله نی نوازان تالش، شب شعر شاعران تالش و ... با صدای نی خود مردم را به یاد ییلاقات سر سبز و لدوها و ورزا‌جنگ‌ها انداخته است.

5  ـ استاد مرحوم شكور شكوری
ایشان در شیخ نشین شاندرمن به دنیا آمد و چون در نواختن سرنا بسیار چیره‌دست و قهار بود در بین مردم به اوستا شكور معروف بود. حیف كه هیچ قطعه ای از سرنای ایشان به جا نمانده است. از دیگر نی نوازان در شاندرمن می‌توان كتاب شعبانی را نام برد؛ و از نوازندگان ویولن در شاندرمن به كیومرث نوروزی و میكائیل رضایی می‌توان نام برد.


منابع:

1- درویشی، محمدرضا، 1380، دایرة‌المعارف سازهای ایرانی، ج 1، موسسه ماهور تهران

2- عبدلی، علی، پوررضا، فریدون، نصری‌اشرفی، جهانگیر، 1374، بروشور 6 كاست موسیقی گیلان و تالش، انجمن موسیقی ایران  ـ مامدوف، نریمان، عیسی زاده، احمد، مترجم: عبدلی، علی، 1385، ترانه‌های مردم و نغمه‌های شادی (موسیقی تالش)، سازمان میراث فرهنگی

3- آریان‌پور، امیر‌اشرف، ملت‌پرست، عبدالله، پوررضا، فریدون، 1374، موسیقی گیلان، کتاب گیلان  ـ فریدی، آرمین، 1384، موسیقی تالش، موسسه ماهور

4- فریدی، آرمین، 1385، سرنای تالش و آخرین نفس‌ها، ماهنامه تالش ویژه فومن

5- رستمی، فریبرز، 1383، مصاحبه، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی رضوانشهر

6- دوره ماهنامه تالش

7- ملت پرست، عبدالله، 1373، موسیقی تالش جلوه‌گر آرزوهای زندگی، ویژه‌نامه ضمیمه ماهنامه گیله‌وا، یال سوم، شماره 25 ویژه تالش گیله‌وا

8- كاظمی، بهمن، 1380، موسیقی تالشی، فصلنامه تحقیقات تالش ش 2   ـ كاظمی، بهمن، 1381، ساختار ملودیك موسیقی تالش و مقایسه آن با دیگر اقوام، ش 15 و 16 فصلنامه فرهنگ گیلان ویژه تالش شناسی

9- كیجه پرده، ویژه نامه همایش پژوهشی موسیقی تالش، 1383، اداره فرهنگ و ارشاد رضوانشهر

10- فریدی، آرمین، 1381، تنبوره تالش در تلاطم زمان، ش 15 و 16 فرهنگ گیلان (ویژه تالش شناسی)

11- شكرالهی، هومان، 1384، نگرشی بر موسیقی آوازی ایران، انتشارات تخت جمشید

12- رنجبر معاف، محمد، 1388، ماهنامه گیله وا، سال هجدهم، شماره 106



منبع: وبلاگ ویژه شاندرمن





طبقه بندی: موسیقی تالش،
برچسب ها: موسیقی تالش، سید مهران منفرد، شاندرمن، دستون،
[ سه شنبه 29 اسفند 1391 ] [ 11:31 بعد از ظهر ] [ مدیر وبلاگ ]

معرفی مختصر استاد

بی‌شک استاد سید هادی حمیدی یکی از مهمترین شخصیتهای فرهنگی معاصر تالش هست که سهم به سزایی در معرفی و شناخت موسیقی و فرهنگ تالش داشته است. طنین حزن‌انگیز و دلنشین صدای او در کنار اشعاری پرمحتوا و زیبا در قالب موسیقی اصیل تالش، دل و جان هر شنونده‌ای را می‌نوازد.
در خانه هر تالش حتما کاستی از آلبومهای هفت آهنگ و ونگاونگ وجود دارد. بسیاری نیز با آهنگهای این آلبومها آشنایی دارند و آن را زمزمه می‌کنند بدون آنکه خواننده و جمع‌آوری کننده این ملودی‌ها را بدانند.
سید هادی حمیدی در سال 1332 در یکی از دهستانهای تالش به نام شاندِرمَن به دنیا آمد. شاید اولین بار که گوشش با موسیقی آوازی تالش آشنا شد با زمزمه‌های مادرش بود. او در دوران جوانی اثری به نام آلبوم «هفت آهنگ» ارائه داد که قسمتی از اشعار این آلبوم از سروده‌های مادر ادب‌ دوستش بود. انتشار این آلبوم موجی از محبوبیت برای او رقم زد.
سالها بعد از فاجعه زلزله گیلان، “حسین علیزاده” در اثر “آوای مهر” از صدای پرجاذبه و پر مهر ایشان بهره گرفت. قطعات «عمق فاجعه» که نشان‌دهنده درد فاجعه زلزله رودبار و «زندگی» که زنده کننده امید زندگی در دلها بعد از آن فاجعه بود با محبوبیت چشمگیری روبرو شد طوری که بعد از مدت کوتاهی «عمق فاجعه» به رادیو و تلویزیون راه پیدا کرد و جزو قطعات ماندگار ملی شناخته شد.
در سال 1372 آلبوم «ونگاونگ» که شاهکاری در موسیقی تالش بود منتشر شد. در این اثر، سید هادی حمیدی توانست ملودیهای اصیل و بسیار زیبایی از تالش را جمع‌آوری و ارائه دهد. «فریدون شهبازیان» در تنظیم این اثر ایشان را همراهی نمود.
در سال 1376، استاد سید هادی حمیدی آخرین اثر رسمی خود به نام «سِیارِیحون» را انتشار داد. «مسعود جاهد» او را در این اثر یاری داد.
همچنین این خواننده محبوب و پرآوازه اثری به نام «غم‌نامه» دارد که احتمالا در منزل خویش واقع در شهر «ماسال» آن را صدا برداری نموده است. در این آلبوم هیچگونه سازی به کار نرفته و فقط موسیقی خداداد صدای او با متن همراهی می‌کند.
ویدئوها

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :